Home » Media » Actueel

Categorie: Actueel

Nieuws dat speelt en hoe dat in ons leven terugkeert.

Visuele beperking coronatijd: foto van cel COVID-19

Met een visuele beperking in coronatijd: een uitzichtloze situatie?

Het is vandaag, 1 juni 2020, een bijzondere, misschien zelfs historische dag. Na bijna drie maanden van stilstaan en aarzelend stapjes vooruit gaan, komt ons land weer een beetje op gang. De terrassen gaan weer open en zo ook het voortgezet onderwijs. We gaan over van een intelligente lockdown naar de anderhalvemetersamenleving. Dat wil zeggen, als alles de komende weken goed blijft gaan en er niet weer een nieuwe golf van het virus komt. Net als bij iedereen heeft de epidemie mijn leven de afgelopen maanden behoorlijk overhoop gegooid. Nu we balanceren op de scheidslijn tussen overgangsfase en controlefase, leek het me een mooi moment om zowel terug te blikken op als vooruit te kijken naar wat ons te wachten staat. En dan met namen hoe mensen met een visuele beperking zich in coronatijd moeten gaan redden.

De intelligente lockdown

Er was eens een tijd, voor mijn gevoel langer geleden dan werkelijk het geval is, dat COVID-19 een ver-van-je-bed-show was. In het verre China worstelde men er mee, maar wij Europeanen hadden niets te vrezen. Toch sijpelde het virus heel geleidelijk ook ons veilig lijkende landje binnen. Ik weet nog hoe ongelovig ik reageerde toen onze eigen minister-president ons met klem afraadde om nog langer handen te schudden. Iets zo vanzelfsprekends, wat bij de cultuur hoort en wat ik van jongs af aan in mijn opvoeding had meegekregen, werd plotseling fout en misplaatst. Nu kwam ik in die tijd gelukkig amper nieuwe mensen tegen, dus was handen schudden niet aan de orde. Toch kwam corona toen wel heel dichtbij. En plotseling, als donderslag bij heldere hemel, werden grootschalige evenementen afgelast, en een paar dagen later ging alle horeca dicht. Waar ik eerst nogal laconiek was ten opzichte van het virus, werd het plotseling bittere ernst. Het land ging op slot, reizen met het openbaar vervoer werd afgeraden, terwijl ik afhankelijk ben van het ov. Ook de speciale taxi voor mensen met een mobiliteitsbeperking waar ik anders mee reisde, staakte het vervoer. De ‘intelligente lockdown’ was begonnen.

Met een visuele beperking in coronatijd

De afgelopen tijd kwam ik in de media veel berichten tegen over eenzaamheid die bij mensen met een beperking optrad tijdens deze quarantainetijd. In dit artikel is zelfs te lezen dat sommige blinden en slechtzienden het huis niet meer uit durven vanwege corona en de daaropvolgende maatregelen. Hoewel ik daar zelf geen last van heb, kan ik me dit wel indenken. Onze visuele beperking zorgt er natuurlijk niet voor dat we vatbaarder zijn, ik bedoel, onze ogen werken slecht en dat heeft als ik mijn biologielessen mag geloven verder niks met je holtes en luchtwegen te maken. Echter hebben behoorlijk wat mensen met een visuele beperking er een tweede beperking bij die wel voor meer vatbaarheid kan zorgen. Niet alleen dat, als je slechtziend of blind bent is het soms lastig om voldoende afstand te bewaren tussen anderen. Niet iedereen gaat begripvol aan de kant en geeft je de ruimte als je met een stok of geleidehond komt aanlopen. Sommigen wel hoor, dat moet ik niet vergeten erbij te zeggen.

Hoewel ik een ander niet graag wil besmetten en me dus zo veel mogelijk aan de regels houd, heb ik zelf niet een tweede beperking of aandoening waardoor ik vatbaarder ben voor het coronavirus. Wat betreft eenzaamheid had ik ook niks te klagen. Ik zat ten slotte in quarantaine met een groepje gezellige huis- en tevens leeftijdsgenoten. En ik hoefde me ook niet te vervelen, aangezien ik vanuit huis gewoon kon en nog steeds kan werken aan mijn afstudeeropdracht. Het enige wat mij dwarszit is het verlies van mijn vrijheid en het daarmee gepaard gaande gevoel van afhankelijkheid.

Het ‘nieuwe normaal’

Foto van tekst op de straattegels: “geef elkaar de ruimte, ook onderweg”

Wij visueel beperkten doen veel op gevoel, letterlijk en figuurlijk. Onze tastzin is in veel gevallen sterk ontwikkeld om ons zicht te vervangen. Ik lees bijvoorbeeld met mijn vingers en hou ervan om dingen aan te raken om ze te identificeren. Het is niet vanzelfsprekend dat we dan ook gelijk van aanrakingen van anderen houden. Ik als persoon vind het wel fijn om arm in arm met iemand te lopen, dan voel ik de nabijheid van iemand en ga ik niet steeds opzij kijken of mijn gezelschap nog bij me loopt, wat ook weer inspannend voor mijn ogen is. Als ik mijn geleidehond bij me heb en ze in functie is, is dat weer anders, want zij houdt graag de roedel bij elkaar en zorgt er wel voor dat ik bij mijn gezelschap blijf. Maar hoe dan ook, als ik nu arm in arm loop, wekt dat toch bepaalde reacties op. Ik voel de blikken van de omstanders bijna als ik zo over straat loop. Ook wordt het in deze tijd niet gewaardeerd als ik uitvoerig producten uit de schappen van winkels haal om deze dichtbij mijn ogen te houden en zo te kunnen zien wat ik vast heb. En die aanduidingen op de grond en in de bus en trein zijn leuk en aardig, maar ik kan er niet zo veel mee.

Dus ja, het wordt hier en daar een beetje zoeken naar een manier om op onze vertrouwde wijze nog mee te draaien in de maatschappij. Daarom vind ik het zo teleurstellend dat ik daar in geen enkele persconferentie van het kabinet iets over heb gehoord. Ja, ik begrijp dat ze niet elke groep die aanpassingen nodig heeft apart gaan benoemen, maar toch blijft het frustrerend om zo genegeerd te worden, want zo voelt het wel. Wij kunnen en willen echt een hoop, maar soms vraagt dat hier en daar om wat medewerking van de maatschappij. Hoewel dit allemaal misschien een beetje somber klinkt, ben ik niet somber gestemd. We leven in een land waar mensen over het algemeen best vaak naar elkaar omkijken en daarbij zijn we een creatief volkje. We hebben het er allemaal op onze eigen manier moeilijk mee en leren er op onze eigen manier mee om te gaan. Het enige verschil is dat voor ons, mensen met een zware visuele beperking, vanwege bovengenoemde belemmeringen het nieuwe normaal nooit normaal zal worden.