Home » (on)toegankelijkheid

Tag: (on)toegankelijkheid

GIF van Mario video games

Het spelen van video games met weinig visus

Ik moet een jaar of tien geweest zijn toen mijn zusje voor haar verjaardag van mijn ouders een roze Nintendo DS Lite kreeg. Ook kreeg ze daarbij een spelletje waarmee ze voor baby’s kon zorgen. Toen al helemaal gek op zorgen en moederen stortte ze zich op het spel. Bijna iedere dag zag ik haar liefdevol spelen met haar digitale kindertjes. Ik was stiekem een beetje jaloers op hoe ze zich verloor in die wereld en wilde dat ook. Maar helaas, toen ze het me liet proberen ontdekte ik al snel dat het voor mijn drie procent zicht te veel gevraagd was. Te veel tekst, te veel details die ik miste. Later kreeg ze er een spel bij waarmee ze voor hamstertjes zorgde. Dat ging me wat beter af, vooral bepaalde minigames lukten me aardig. Toch dachten zowel mijn ouders als ik dat zo’n apparaatje niets voor mij zou zijn, omdat ik er zo weinig mee zou kunnen en ik misschien last van mijn ogen zou krijgen. Dus met een lichte teleurstelling zei ik de video games vaarwel.

Toen mijn andere zusje ongeveer een jaar later ook een DS Lite kreeg, een groene, nam mijn interesse voor video games weer toe. Zij kreeg er een totaal ander spel bij, namelijk: New Super Mario Bros. DS. Dit 2D Mario-spel waarbij je een klein poppetje door verschillende levels met uiteenlopende vijanden en obstakels moet sturen, was helemaal niet voor me te doen, zo dacht mijn moeder. Maar op een goede dag kreeg ik de DS van mijn zusje te pakken en probeerde ik ook dat spel, waarbij ik tot de verbazingwekkende ontdekking kwam dat ik het best redelijk kon zien, zolang ik de game console maar dicht bij genoeg hield, zo’n 1,5 centimeter van mijn ogen af. Er ging een hele wereld voor me open. De wereld van Super Mario, die lang niet zo ondoenlijk voor me bleek te zijn dan we hadden gedacht. En toen kwam het magische moment dat mijn moeder me op een ochtend in maart 2009 wakker maakte met de alles veranderende mededeling: “er is een witte DS Lite in de aanbieding, ga je mee?”, waarmee mijn leven als video gamer een startsein kreeg.

Gokken en klikken

Het begon met spellen van Super Mario. Deze waren niet al te lastig: er zit bijna geen verhaal in die spellen, dus ik hoefde geen halsbrekende toeren uit te halen om dat mee te krijgen. Hierdoor miste ik wel de plot van een spel als Super Mario 64 DS, maar de talrijke 3D-werelden die je zonder tijdslimiet kon verkennen om Power Stars te verzamelen, maakten dat meer dan goed. In Super Mario Bros. DS zat wel een tijdslimiet, die samen met Mini Mario de meeste problemen gaf. En Mario Kart was ook opvallend goed voor me te doen. Hoewel mijn visus waardeloos is, werkt mijn visuele geheugen wel behoorlijk goed, waardoor ik vrij snel de verschillende kartbanen uit mijn hoofd kende. Het liefst speelde ik als het vrolijke groene draakje, waarvan ik de naam natuurlijk niet kon lezen, dus die ik tot Ditchy gedoopt had, om er veel later achter te komen dat deze eigenlijk Yoshi heette. Internet werd in die tijd mijn grootste vriend en online las ik over de achtergrond van veel Mario personages, waardoor ik het ‘verhaal’ in de spellen beter kon begrijpen.

Mijn Mario Kart 8 deluxe highlights als Witte Yoshi
Meer highlights op een visueel uitdagender baan

Dankzij een schoolvriendinnetje ontdekte ik de wereld van Pokémon. Ik was meteen verkocht toen ze me Pokémon Soul Silver liet zien en wilde dat spel ook spelen. Het spel werd op mijn verzoek op mijn R4-kaartje gedownload, maar helaas was het de Japanse versie. Of nou ja, helaas, ik kon het toch niet lezen. En als extra moeilijkheid hebben de Pokémon spellen wel een uitgebreide verhaallijn. Omdat ik die totaal niet mee kreeg, rommelde ik maar wat aan. Dit had als gevolg dat ik soms tijden vast zat in hetzelfde gebied en maar niet verder kwam. Ik heb het zelfs voor elkaar gekregen om op een gegeven moment mijn sterkste Pokémon te verwijderen en ik kreeg hem met geen mogelijkheid meer terug. Toch had ik er ontzettend veel lol in. Later kreeg ik andere Pokémon spellen, zoals: Pokémon Diamond, die wel in het Engels waren. Ook daarvan was de tekst natuurlijk veel te klein om het verhaal te volgen, maar dit nam ik voor lief. Pokémon gevechten gingen beter, want ik leerde de zetten die mijn Pokémon kenden ook uit mijn hoofd. En zo af en toe vroeg ik iemand in mijn buurt om iets te lezen als ik dacht dat het belangrijk was.

Cheaten

Ik was, en ben nog steeds wel, erg streng voor mezelf als het om spelen van video games gaat. Ieder level, ieder gevecht wil ik zelf halen, drie procent zicht of niet. Ik heb de meeste spellen op eigen kracht uit kunnen spelen. Online leg ik het vaak wel af tegen mijn medespelers die niet gehinderd worden door slechte ogen en hoewel online spelen daardoor erg confronterend is, doe ik het wel graag. Af en toe stond ik mezelf toe om voor de lol cheats te activeren via mijn R4-kaart. Voor niet-gamers, cheats zijn codes die de spellen gemakkelijker maken. In Mario wordt je bijvoorbeeld onoverwinnelijk of kun je ongelimiteerd hoog en lang springen, waardoor je over alle obstakels heen vliegt. Er zijn veel verschillende soorten cheats en ik hield ervan om daarmee te spelen, al wiste ik de vorderingen die ik daarmee maakte vrijwel meteen weer. Er was altijd wel een stemmetje in mijn hoofd dat fluisterde dat ik vanwege mijn slechte zicht best wel eens zou mogen cheaten bij zo’n spel, maar dan voelde de prestaties die ik leverde niet als die van mij en maakte ik de voortgang die ik had geboekt vrijwel meteen weer ongedaan.

De beste consoles voor slechtzienden

Door de jaren heen heb ik verschillende consoles versleten. Niet zo zeer omdat ik slordig omga met mijn spullen, ik bedoel, ik heb in die tijd maar één DS Lite in tweeën laten breken. Ik kreeg een DSI, niet alleen om zijn vele nieuwe functies ten opzichte van de Lite, zoals het opnemen en bewerken van korte audiofragmenten waar ik onwijs mee geklooid heb, maar ook en vooral omdat daar een XL-versie van was die veel grotere schermen had. Ik nam in die tijd ook afscheid van de R4-kaart, omdat illegale spellen te veel ellende gaven en je er niet mee online kan gaan. Toen de Nintendo 3DS uitkwam besloot ik bij mijn DSI te blijven, maar ja, de nieuwste spellen kwamen alleen nog maar voor de 3DS uit. Ik baalde hier een beetje van. Aan die 3D-functie, één van de nieuwe mogelijkheden van deze console, had ik niets. Ik hou het apparaat zo dicht bij mijn gezicht dat, als ik 3D aanzet, mijn zicht op het spel wordt gehinderd door lelijke strepen. Gelukkig kun je 3D ook uit laten, en dus zwichtte ik in 2016 en kocht de Nintendo 3DS XL.

En toen kwam de Nintendo Switch uit. Ook tegen die drang om de Switch te kopen heb ik me jarenlang met succes verzet. Uiteindelijk werd ik toch overgehaald en kocht ik de Switch Lite. Deze kan niet aan de televisie verbonden worden, maar in tegenstelling tot wat je misschien zou denken vind ik dit juist fijner. Natuurlijk, een tv heeft een groter scherm, maar dit kun je niet vlak bij je ogen houden. Ook heb ik op de tv geen duidelijk overzicht en met een kleiner scherm wel. Mij wordt regelmatig gevraagd of dat gamen niet zwaar is voor mijn ogen. Bizar genoeg valt dat bij de meeste spellen best mee. Zolang ik niet hoef te lezen of te turen naar voor mij minuscule details, houden mijn ogen het erg lang vol zonder dat ik er last mee krijg.

Met het veranderen van console veranderde ook mijn manier van spelen. Mijn strategie van gokken en klikken volstond niet meer. Ik werd ouder en wilde het verhaal graag beter volgen. Toen ik de 3DS had, had ik daarvoor een vrij omslachtige en vermoeiende maar werkende methode gevonden. Ik gebruikte de camera van mijn telefoon met de vergrootfunctie om zo de tekst te lezen, en later gebruikte ik de app Seeing AI, die met wat gestotter en gehakkel de tekst onder mijn camera kon voorlezen. Toen ik twee maanden geleden de Switch Lite kocht, werd ik getroffen door een positieve verrassing. Deze Switch heeft namelijk een zoomfunctie, waarmee ik het scherm kan vergroten en dus geen hulp van andere apparaten nodig heb om te lezen wat ik doe. Dat zo’n visueel georiënteerd bedrijf als Nintendo dan toch rekening begint te houden met mensen met een visuele beperking ontroert me eerlijk gezegd een beetje. Nu nog een speciale audioconsole voor volledig blinde mensen en dan kunnen ze in mijn ogen niets meer fout doen.

Videoland: een doorgekraste afspeelknop

Gestrand in Videoland

Beste makers van Videoland, Allereerst wil ik jullie complimenteren met het hele idee achter dit platform. Zo’n beetje alle films en series van RTL zijn bij jullie te bekijken voor een redelijk bedrag per maand. Er is alleen één ding dat ons, visueel beperkten, nogal dwars zit om van jullie dienst gebruik te maken, en dat is de ontoegankelijkheid van jullie app. Het zal jullie waarschijnlijk niet geheel onbekend zijn dat ook wij gebruik maken van een smartphone en of tablet en dat we deze niet enkel gebruiken om te bellen/gebeld te worden. Nee, wij zitten ook op Facebook, sturen Whatsappjes naar onze familie en vrienden en ja, misschien heel verrassend, maar wij kijken ook films en series. Nu is dit bij de meeste platforms inmiddels geen issue meer, denk hierbij aan Netflix of NlZiet. Deze apps zijn voor ons negenennegentig procent toegankelijk, omdat ze goed samenwerken met de schermlezers op onze smartphones. Jullie app doet dit voor laten we zeggen, twee procent en dat is voor zo’n groot platform best een beetje om te huilen, vinden jullie zelf ook niet? Laat ik eens wat specifieker zijn en jullie meenemen op mijn blinde reis door Videoland, met Apples voiceover als onze gids.

Een reisje door Videoland

Het drama begint, hoe ironisch, al op het beginscherm van de app, waar ik tot mijn grote verbazing zie dat best veel essentiële knoppen ‘grijs’ zijn, ik kan er dus niet op drukken. Goed, niet ideaal, maar ik weet wat ik wil kijken, dus dan maar naar het zoekveld. Yes, dat gaat goed. Even de naam van de des betreffende serie intypen en zoeken maar. Oké dan, ik zie nu wat onzin staan over acteurs en regisseurs, maar de serie die ik wil kijken is in geen velden of wegen te bekennen en ik weet heel zeker dat deze serie hier te vinden is, toch voor de zekerheid probeer ik nogmaals te zoeken, maar deze keer naar een andere serie. Het resultaat is niet erg verrassend en nogal frustrerend, alweer dezelfde ongein over acteurs en regisseurs. Gelukkig is er op het moment iemand met goed zicht in de buurt en vraag ik of er wat materiaal in mijn kijklijst gezet kan worden. Nadat dat is gebeurt probeer ik naar deze lijst te navigeren. Na wat gedoe met knoppen, die ieder zo om hun eigen duistere redenen niet meewerken, ben ik er dan eindelijk en kan ik beginnen met kijken.

Een korte pauze…?

Als ik even later op de bank helemaal verdiept ben in mijn serie, gaat ineens de bel. Oké, even naar de pauzeknop zoeken, maar waar zit dat ding? Dan valt het me op dat het kijkscherm er nogal vreemd uitziet. Er zijn iets van twee knoppen en geen van die knoppen is de pauzeknop. Degene die voor de deur staat heeft kennelijk geen geduld, want de bel gaat nog een keer. Nou, dan maar helemaal uit de app gaan en mijn iPhone vergrendelen. Hè hè, dat helpt, maar wat een gedoe zeg. Na de nodige plichtplegingen bij de voordeur wil ik weer verder gaan met kijken en wonder boven wonder, dat lukt ook nog zonder de nodige frustraties. Laat ik het alleen maar niet hebben over de capriolen die ik later moest uithalen om weer uit het kijkscherm te komen en een andere serie op te zoeken. Conclusie: De app van Videoland is voor visueel beperkten echt een ontoegankelijk en onoverzichtelijk drama en ik heb me laten vertellen dat de website er al niet beter aan toe is en ook mensen met goed zicht regelmatig verdwalen in dit doolhof van knopjes en icoontjes.

Veel betere kijk apps

Zelf ben ik groot fan van de apps van NLZiet, Netflix en Disney+. Deze apps zijn over het algemeen erg toegankelijk, al zijn bij NLZiet sommige knoppen nogal vreemd of gewoon niet gelabeld, maar ze doen het wel en als je eenmaal de functie van de knoppen weet is het prima te doen. Verder is het jammer dat je bij de Apple devices de ondertiteling bij films en series niet kan laten voorlezen, iets dat bij Netflix en Disney+ wel mogelijk is. Maar goed, dit weegt niet op tegen alle nadelen die de app en website van Videoland ons te bieden hebben. Ik heb gehoord dat het vanaf september verplicht is dat alle apps voor iedereen toegankelijk moeten zijn, dus, beste makers van Videoland, er is werk aan de winkel, want op deze manier slaan jullie behoorlijk de plank mis bij een vrij grote doelgroep. Mijn advies: ga eens brainstormen met wat ervaringsdeskundigen, dat levert vast wat op.